Bài 4: Câu Chuyện Gia Đình Chị Mai

Buổi Họp Phụ Huynh Đầu Năm

Chiều thứ Năm tuần đầu tiên của năm học mới, chị Mai đến lớp gặp Cô chủ nhiệm lớp 7 cho buổi họp phụ huynh 1:1. Chị định cư ở Mỹ được hai năm, vẫn đang trong giai đoạn thích nghi với hệ thống giáo dục ở đây.

Chị Mai ngồi xuống bàn học sinh, nhìn quanh lớp rồi nói: “Cô ơi, chị muốn trao đổi với cô về con chị.”

“Chị cứ nói đi Cô nghe đây,” Cô mời chị chia sẻ.

“Con chị năm nay lên lớp 7, được xếp vào chương trình song ngữ lớp tiếng Việt của cô (Vietnamese Dual Language Program). Nhưng chị đang lo lắng không biết có nên cho con học tiếng Việt nữa không?”

Nỗi Lo Của Gia Đình Mới Định Cư

Cô gật đầu hiểu. “Chị lo điều gì vậy?”

“Chị nghĩ ở Mỹ rồi, con phải tập trung hết sức cho tiếng Anh mới hòa nhập được. Tiếng Việt thì con đã biết nói từ nhỏ rồi, không cần học thêm nữa. Chị sợ nếu con dành thời gian cho tiếng Việt sẽ ảnh hưởng đến học các môn khác.”

Chị Mai tiếp tục: “Về nhà chị hay bảo con: ‘Ở Mỹ rồi, tập trung học tiếng Anh cho thật giỏi đi. Tiếng Việt biết đọc, biết nói là đủ rồi, đừng lãng phí thời gian.’“

Cô hiểu tâm lý này. Nhiều gia đình mới định cư đều có suy nghĩ tương tự.

Câu Chuyện Thay Đổi Quan Điểm

“Chị biết không, Cô từng có một phụ huynh cũng nghĩ y chang như chị. Đó là anh Tâm, ba của em Minh mới qua học lớp 8 năm đó.”

“Rồi sao cô?”

“Anh Tâm định cư năm 2023, lúc đó cũng nói với Cô: ‘Cô ơi, con tôi chỉ cần học giỏi tiếng Anh là đủ. Tiếng Việt nó đã biết rồi, tôi không muốn nó mất thời gian. Với các môn khác như Khoa học, Xã hội học, Văn học Anh đều toàn là tiếng Anh thôi, tôi sợ con mình yếu tiếng Anh sẽ khiến cho điểm các môn khác yếu theo.’“

Cô kể tiếp: “Nhưng cô khuyên anh: ‘Anh cho con thử thi tiếng Việt để lấy Mộc Song Ngữ xem. Nếu đậu thì con được lợi ích lớn. Nếu không đậu thì ít nhất con biết trình độ của mình ở đâu.’“

Kết Quả Bất Ngờ

“Anh Tuấn đồng ý cho con thử. Kết quả là em Minh không chỉ đậu mà còn đạt điểm cao. Được 4 tín chỉ thưởng 4.0, tương đương 10 phẩy 4 môn và được ghi vào học bạ trên cấp 3 high school, không cần phải học 2 năm ngôn ngữ khác bắt buộc, được nhận vào trường chuyên high school phải nộp đơn thi, và quan trọng nhất là được nhận vào chương trình thực tập tại Công ty Boeing khi còn là học sinh cấp 3, vì họ ưu tiên cho người có Mộc Song Ngữ.”

Chị Mai mở to mắt: “Thật không cô?”

“Thật đấy chị. Và giờ anh Tâm là người ủng hộ việc học tiếng Việt nhiệt tình nhất. Anh hay nói: ‘Tôi suýt nữa đã tự tay phá hủy tài sản quý giá nhất của con mình.’“

Sự Chuyển Biến

“Giờ anh Tâm không chỉ khuyến khích con đọc sách tiếng Việt mà còn hay dắt con về Việt Nam chơi để củng cố kiến thức và kết nối với văn hóa.”

Chị Mai ngồi yên lặng suy nghĩ.

“Chị thấy đấy, tiếng Việt không phải gánh nặng mà là cơ hội. Con chị có thể dùng tiếng Việt để có lợi thế trong việc học và tương lai nghề nghiệp.”

Những Lợi Ích Cụ Thể

“Cô có thể kể rõ hơn không ạ?”

“Ở Washington cũng như 50 Bang toàn nước Mỹ, các em đậu Mộc Song Ngữ được 4 tín chỉ điểm tối đa ghi vào học bạ trung học, để tốt nghiệp trung học thì chỉ cần 24 tín chỉ. Điều này giúp tăng điểm GPA trung bình và nổi bật khi nộp đơn vào đại học.”

Cô dừng lại một chút, rồi chia sẻ tiếp với giọng nghiêm túc hơn: “Chị biết không, cô phải nói thật với chị về một điều. Mặc dù chúng ta đang sống ở Mỹ, các con dùng tiếng Anh rất giỏi vì có môi trường toàn tiếng Anh, thậm chí có thể giỏi hơn cả người bản xứ. Nhưng khi đi xin việc, nếu nhà tuyển dụng phải chọn giữa một em gốc Châu Á và một em da trắng bản xứ có trình độ tương đương, họ thường sẽ chọn người bản xứ.”

Chị Mai gật đầu hiểu, ánh mắt ngạc nhiên.

“Nhưng đây chính là lúc Mộc Song Ngữ chứng tỏ quan trọng,” Cô tiếp tục. “Khi con chị có Mộc Song Ngữ, chứng minh được con có thể nói và viết thành thạo cả hai ngôn ngữ, họ sẽ chọn con. Dù hiện tại công ty đó có xài tiếng Việt hay không, họ vẫn sẽ ưu tiên người có hai ngôn ngữ hơn là người chỉ biết tiếng Anh.”

“Tại sao vậy cô?”

“Vì thị trường ngày càng toàn cầu hóa. Ở Seattle có hơn 75,000 người gốc Việt, nhiều công ty đang mở rộng sang thị trường Việt Nam. Kỹ năng song ngữ không chỉ là lợi thế, mà còn là điều họ cần để phát triển kinh doanh, bất kể ngành nghề gì.”

Kế Hoạch Thực Tế

“Vậy chị cần làm gì từ bây giờ?“

“Đầu tiên, đừng ngăn cản con nói tiếng Việt ở nhà nữa. Thứ hai, khuyến khích con đọc sách tiếng Việt mỗi ngày, chỉ cần 15-20 phút. Thứ ba, tìm hiểu về cách thi tiếng Việt để có Mộc Song Ngữ.”

“Con chị có thể bắt đầu thi khi nào?”

“Các em có thể thi từ lớp 8 đến lớp 12. Và quan trọng là học khu trả tiền thi cho các em mỗi năm, hoàn toàn miễn phí. Nhưng nếu chị muốn, chị hoàn toàn có thể tự đăng ký thi online bất cứ lúc nào từ lớp 8. Tại sao là lớp 8, vì họ sẽ cấp chứng nhận Mộc Song Ngữ vào năm lớp 12 khi học sinh thi đậu bài thi tiếng Việt + học hết chương trình Văn học tiếng Anh trên cấp 3.”

Thay Đổi Tư Duy

Chị Mai gật đầu: “Cảm ơn cô đã mở mắt cho chị. Về nhà chị sẽ nói lại với con: ‘Con ơi, tiếng Việt của con là tài sản quý giá. Chúng ta cùng phát triển nó nhé.’“

“Tuần tới trong lớp, cô sẽ bắt đầu đánh giá trình độ của các học sinhn và đưa ra kế hoạch học tập phù hợp.”

Chị Mai mỉm cười: “Chị cảm thấy an tâm hơn rồi. Cảm ơn cô nhiều.”

---

Cuối cùng, Bài 5: Từ “Tiếng Việt Là Gánh Nặng” Đến “Tiếng Việt Là Cầu Nối”